Nieuws

Gepubliceerd:13-01-2012 om 10:30 Auteur:Kristian van Tuil

IT-begrippen helder uitgelegd. Wat is cloud computing?

Cloud computing: de meningen blijven verdeeld over de juiste harde definitie van de term. Wij doen een poging het helder uit te leggen.

Cloud computing is om te beginnen een computing model, geen technologie. In dit computing model worden alle servers, netwerken, applicaties en andere elementen die afkomstig zijn vanuit datacenters beschikbaar gesteld voor IT-afdelingen en eindgebruikers via het internet. Het stelt een IT-afdeling in staat om naar wens het juiste type en de juiste hoeveelheid computing services aan te schaffen. Het cloud-model wijkt af van traditionele outsourcers in de zin dat deze aan gebruikers geen ruimte overlieten om zelf het aantal IT-resources te beheren. In plaats daarvan kunnen gebruikers gebruikmaken van de cloud voor services op het gebied van infrastructuur, platforms (denk aan besturingssystemen) of software (zoals SaaS-applicaties). De cloud levert gebruikers dezelfde functionaliteit als een intern datacentra en stelt ze in staat hetzelfde beheer toe te passen als eerder op hun eigen servers.

Toch is het niet zo dat de zakelijke computerwereld teruggaat naar een mainframe computing model, zoals sommige insiders de massa via slecht geformuleerde metaforen willen doen geloven.

Cloud computing gaat namelijk nog iets verder in het abstractieniveau. Het laat niet alleen één server zich gedragen als meerdere (virtuele) servers, maar het neemt een compleet datacenter - inclusief servers, netwerkapparaten, systeembeheer, beveiliging, opslag en andere infrastructuur - en zorgt dat het overkomt als een enkele computer of zelfs een enkel scherm.

Het idee is dat bedrijven via dit model exact het niveau aan opslag, computerkracht, beveiliging en andere IT-functies kunnen afnemen dat nodig is, en dat ze die afname naar believen kunnen bijstellen.

De webbased e-mail van Google en Yahoo, de backup-diensten van Carbonite of MozyHome, CRM-applicaties als SalesForce.com en de instantmessaging (IM) en voice-over-IP (VoIP) van MSN, Google, Skype en anderen: het zijn allemaal cloudcomputing diensten, verborgen achter een abstracte laag om het zo simpel mogelijk te houden voor eindgebruikers. Zij hoeven niet te weten hoe het werkt, als het maar werkt.

Wil je binnen cloud differentiëren, dan bestaan er drie verschillende basisvormen van cloud computing:

• Infrastructure-as-a-Service (IaaS) - deze vorm biedt grids of clusters van gevirtualiseerde servers, netwerken, opslag en systeemsoftware ontworpen om de functies van een compleet datacenter uit te breiden of te vervangen. De bekendste voorbeelden van deze vorm zijn Amazon's Elastic Computer Cloud (EC2) en Simple Storage Service (S3), maar ook IBM, RackSpace en Red Hat bieden soortgelijke diensten aan.
• Platform-as-a-Service (PaaS) - Hierbij worden virtuele servers aangeboden waarop gebruikers bestaande applicaties kunnen gebruiken zonder zich druk te hoeven maken over onderhoud aan de besturingssystemen, serverhardware, load balancing of rekenkracht. Ook is het mogelijk nieuwe applicaties op de systemen te ontwikkelen. De meest bekende voorbeelden van deze vorm van cloud computing zijn Microsoft Azure en Google App Engine.
• Software-as-a-Service - Dit is de meest bekende en gebruikte vorm van cloud computing. SaaS biedt alle functies van een traditionele applicatie, maar dan via een webbrowser, waardoor lokaal installeren overbodig wordt. SaaS elimineert hoofdbrekens over applicatieservers, opslag, applicatieontwikkeling en gerelateerde bekende IT-zorgen. De bekendste vormen van SaaS zijn Salesforce.com, Google's Gmail en Apps, instant messaging van MSN, Yahoo en Google en VoIP van Skype.

Nadelen

Een nadeel is dat iemand anders de infrastructuur beheert waarop je wilt kunnen vertrouwen. Er bestaat niet dezelfde mate van controle, bovendien presteren applicaties misschien anders dan voorheen. Ook werkt de audit lastiger, moeten processen veranderen of opnieuw gecreëerd worden en kunnen IT'ers door deze vorm van outsourcing op straat komen te staan.

Tevens is privacy een issue in de cloud, met name wanneer data wordt opgeslagen op servers die -
doordat ze eigendom zijn van een Amerikaans moederbedrijf - onder Amerikaanse wetgeving vallen. Mede door bezwaren als deze, kiezen veel Nederlandse bedrijven voor opslag van data in Europese clouds, omdat ze zo voorkomen dat onder het mandaat van de Patriot Act hun bestanden doorgelicht worden. Dat een Amerikaans bedrijf als Microsoft daarbij gewoon nevenvestigingen in Europa heeft, maakt niet uit. Deze wetgeving is bijvoorbeeld nadelig voor clouddiensten als Office 365.

Voordelen van het cloud computing model

• Snelle deployment - Voeg capaciteit en applicaties toe op elk gewenst moment.
• Gedoseerde kosten - Betaal alleen voor de opslag, processing en applicaties die je ook daadwerkelijk gebruikt. Dit betekent efficiënter omgaan met het IT-budget.
• Weinig tot geen kapitaalinvesteringen - Kosten blijven niet jaren in de boeken hangen.
• Weinig tot geen onderhoudskosten - Het onderhoud kan volledig via een werkstation of webbrowser plaatsvinden. Fysieke servers zul je niet meer zien.
• Lagere kosten - Omdat veel klanten dezelfde infrastructuur gebruiken, kan een cloud-leverancier capaciteit in bulk inkopen en de kosten verdelen over meerdere klanten, waardoor in theorie de klant minder betaalt per eenheid.

Nadelen van het cloud computing model

• Weinig tot geen kapitaalinvesteringen - Doordat de diensten niet in waarde verminderen naarmate de jaren verstrijken, kunnen ze ook niet worden afgeschreven. Dit kan een nadeel zijn.
• Tools voor onderhoud en controle zijn nog niet volwassen - Het zicht binnen de cloud is beperkt, ondanks recente aankondigingen van BMC, CA, Novell en anderen dat zij hun datacenter management applicaties zullen aanpassen om meer mogelijkheden te bieden in Amazon EC2 en andere clouddiensten.
• Niet-volwassen standaarden - Groepen als de Distributed Management Task Force, de Cloud Security Alliance en het Open Cloud Consortium ontwikkelen standaarden voor interoperabel management, datamigratie, beveiliging en andere functies. De meeste analisten verwachten dat het nog wel enkele jaren zal duren voor er echte standaarden zullen zijn voor het hogere segment binnen corporate IT.

Risico's van het cloud computing model

• Datamobiliteit - De meeste SaaS en cloud-leveranciers hebben een mogelijkheid voor klanten om data te downloaden en lokaal op te slaan, maar het nadeel van werken met andermans applicatie is dat het niet altijd lukt de data op zo'n manier binnen te halen dat het ook gebruikt kan worden in de software van een derde leverancier.
• Privacy - De meeste cloud-contracten bevatten een privacy paragraaf waarin de klant beloofd wordt dat de data veilig en privé blijft. Maar met cloud-controle en beheersoftware in de kinderschoenen weet de klant niet zeker wie naar welke data kijkt, vooral niet wanneer iemand van de eigen organisatie dat doet.
• Service levels - Cloud computing is geen honderd procent 'one-size-fits-all' oplossing. Er is wat ruimte om applicaties en diensten aan te passen aan de wensen van individuele klanten. Maar de mogelijkheden om service-level requirements aan te passen op de specifieke vraag van een business blijft een stuk minder dan bij interne datacenters, die door IT volledig in het teken van de bedrijfsdoelstellingen worden ingericht.
• Interoperabiliteit - Bedrijven maken vaak gebruik van aangepaste interne applicaties die moeilijk te converteren zijn voor gebruik binnen de generieke IT-infrastructuur van de cloud. Dat is voor de meeste bedrijven overigens nauwelijks een probleem, aangezien zij voorlopig alleen relatief generieke applicaties buiten de eigen firewalls zullen durven te draaien.